Gonciarz w nowej erze, ale także na papierze

To był czysty przypadek.

System kafeteryjny w korporacji daje punkty. Punkty można wymieniać na książki.

Zaczęło się od bezsenności.

„Bezsenności w Tokio”.

To opowieść Marcina Bruczkowskiego, Polaka, który spędził szmat czasu w stolicy Japonii i postanowił swoje przygody spisać. Relacje Bruczkowskiego z Tokio, nieco nadszarpnięte już zębem czasu, fascynują. Autor zabiera czytelnika w elektryzującą podróż, ale luźne podejście do narracji przypomina bardziej relację kumpel-kumpel. Czytając Bruczkowskiego czułem się jak jego stary znajomy, który z uwagą wsłuchuje się w przytulnym barze w niesamowite losy autora w Kraju Kwitnącej Wiśni. „Bezsenność” w tytule nie może być przypadkowa - od tej książki trudno się oderwać.

Japonia w moich oczach stała się Bruczkowskim, a więc zaczęła wywoływać pozytywne emocje i przywoływać jego oryginalne przygody. Gdy pewnego razu natrafiłem w sieci na pewnego niepozornego Polaka, przechadzającego się po Tokio, postanowiłem więc kliknąć. Filmik przedstawiał rodaka, przepytującego Japończyków z wiedzy o Polsce. Fajny materiał, świetnie zmontowany. Było zabawnie, pouczająco, a niemal radiowy głos autora wciągał.

Tym skromnym autorem był Krzysztof Gonciarz, aktualnie jeden z najpopularniejszych polskich youtuberów, a ostatnio bohater „Rozumu i godności człowieka”, wywiadu-rzeki, przeprowadzonego z Wojtkiem Przybyszewskim.

Witamy w nowym (wspaniałym?) świecie, gdzie królują apki, wyświetlenia i zasięgi. Gdzie dobry content na vlogu buduje fanbase, a ten wywołuje crowdfunding. Halinka Kiepska w słynnym serialu Polsatu mawiała, że telewizor to jej okno na świat. Cóż, ten świat odchodzi już w niebyt, został schwytany w sieć. Witamy w networkingu. Wielu młodych ludzi nie ogląda już telewizji, przerzucając się na YouTube, który kreuje swoich bohaterów. Wśród nich jest Gonciarz, skromny niegdyś komputerowiec z Krakowa, piszący o grach. Dziś jest vlogerem z Tokio z rzeszą fanów. W sieci właśnie.

Gonciarz jest trochę jak Bruczkowski. Też opowiada historie. Dla tego drugiego high-tech, korpoświat, gdzie został zatrudniony pod koniec „Bezsenności w Tokio” jest epilogiem przekazu o nim samym i Japonii. U reprezentującego późniejsze pokolenie Gonciarza biurko, komputer i monitor są punktem wyjścia, znakiem innych czasów.

„Rozum i godność człowieka” nie jest dla wszystkich. Jest dla targetu, ludzi młodych, młodszych i takich jak ja, po trzydziestce, z musu bądź wyboru osadzonych w technologicznej bańce. Wszechobecny slang i nowomowa, wkradający się Polglish powodują, że wywiad-rzeka byłby trudny w odbiorze dla tych, co wchodzą w jesień życia. Ta książka jest zresztą trochę jak dobrze ukierunkowany kanał na YouTube – konkretny profil odbiorcy, konkretna treść. Wydawać by się mogło, że tradycyjny świat drukowanego słowa nie może iść w parze z internetowymi postaciami z wideo. A jednak. To zasługa Krzyśka, który w rozmowie przeplata wątki oficjalno-prywatne. Mowa o biznesie, monetyzacji w internecie, konferencjach technologicznych i bliżej mi nieznanych postaciach vlogosfery, ale jest także o dorastaniu, Polsce lat dziewięćdziesiątych, związkach, relacjach społecznych, maratonach, podróżowaniu. Jest właściwie o wszystkim, do tego w smacznym sosie licznych anegdotek.

Gonciarz zdradził, że „Rozum i godność człowieka” jest dla niego rodzajem psychoterapii. Na kolejnych stronach otwiera się, wspomina o swojej nieśmiałości, trudnościach w funkcjonowaniu w większej grupie, wadach i przywarach. Czytelnicy rzeczywiście, oczami wyobraźni, mogą zobaczyć go na kozetce. Wywiad-rzeka ze znanym youtuberem nie otwiera szeroko oczu ze zdumienia jak świetna „Sztuka składania historii”, najlepszy z materiałów wideo na jego kanale. Z drugiej strony ta książka nie jest też gniotem i czytanie jej nie kojarzy się z ostatnimi kilometrami maratonu w piekącym słońcu. Jest bardziej jak strawny lunch w mikroskopijnym sushi barze w Shibuyi, gdzie w jednej dłoni trzymamy pałeczki, a drugiej telefon z włączonym live streamem.